Ładunek sypki

Ładunek sypki to ziarnisty lub kruchy materiał dostępny w stanie umożliwiającym przenoszenie potokowe. Frakcja uziarnienia oraz jego rozkład determinują właściwości danego ładunku sypkiego, ale i temperaturę produktu, gęstość nasypową, wilgotność oraz kąt samozsypu.  
 
‎Ładunki sypkie można podzielić na dwie kategorie:

  • ładunki sypkie, bezkohezyjne
  • ładunki  zwarte, kohezyjne 

 

Istotnymi parametrami ładunku sypkiego są:

  • gęstość nasypowa
  • kąt samozsypu
  • frakcja uziarnienia
  • skład granulometryczny
  • kształt ziaren
  • Kohezja
  • Adhezja

 

W odniesieniu do ładunków sypkich pada często termin „nasypywać", stanowiący zdefiniowane pojęcie z zakresu technologii procesów przetwórczych oraz norm DIN dotyczących transportu. Produkty,  które mogą się  przemieszczać w pojemniku w sposób nieograniczony, określane są także mianem zasypu.
 
Warunki składowania i transportu ładunków sypkich, jak i kąt samozsypu (kąt tarcia), fluidyzacja i gęstość nasypowa oraz właściwości wypływu z silosu należą do kategorii mechaniki ładunków sypkich. ‎Ładunki sypkie mogą się zachowywać jak płyn, tj. płynąć, jeśli nastąpi przekroczenie energii aktywacji. Cząstki ładunku sypkiego nie zmieniają jednak swojego kształtu podczas transportu i zostają w istocie zachowane. Sypkość materiału jest jego najważniejszym parametrem. W ramach teorii materii ziarnistej właściwości ładunku sypkiego rozpatrywane są w kategoriach fizycznych.
 
Materiały budowlane, jak np. gips, piasek, żwir i cement oraz surowce, jak np. sól drogowa, ruda lub żużel zaliczane są do ładunków sypkich. Do ładunków sypkich
należą także artykuły spożywcze, jak np. orzechy, różne rodzaje ziaren zbóż, sól,
cukier, mąka i kawa. Poza tym do ładunków sypkich należą także materiały
granulowane, granulaty oraz ładunki proszkowe, jak barwniki i materiały wypełniające.
 
‎Ładunki sypkie z uwagi na swoje właściwości często składowane są w silosach
lub bunkrach. Rozróżnia się przy tym podział ładunków na sypkie i zwarte. ‎Ładunki
o właściwościach sypkich można bez problemów wyładować np. za pomocą śluzy łopatkowej lub zasuwy. W przypadku ciężkich (zespolonych) ładunków sypkich, np. materiały kohezyjne, higroskopijne,  rozdzielające się, zdzierające powierzchnię,
nie nadające się do przenoszenia płynnego lub o właściwościach pastowatych,
kwestia wyładunku (zwłaszcza z precyzyjnym dozowaniem) jest zadaniem bardziej skomplikowanym. Materiały o opisanych właściwościach można jednak wyładowywać
bez problemu za pomocą dna z listwami przechylnymi. Produkty przeznaczone do przenoszenia, które są niewrażliwe na oddziaływanie czynników atmosferycznych,
mogą być składowane także na wolnym powietrzu.
 
Podczas przenoszenia rozróżnia się transport metodą ciągłą, tj. w sposób nieprzerwany, oraz transport metodą  nieciągłą. Do metody przenoszenia ciągłego zaliczają się proste urządzenia, jak przewody wężowe i rurowe, ale i złożone systemy, jak przenośniki taśmowe, przenośniki łańcuchowe, przenośniki ślimakowe, przenośniki kubełkowe, przenośniki pasowe oraz przenośniki łańcuchowo-rurowe. Poza tym do wyładowywania i dozowania materiału stosuje się  np. śluzy łopatkowe oraz und podwójną klapę wahliwą do przenoszenia zgrubnego ładunku sypkiego. Transport nieciągły następuje w przypadku silosów i bunkrów na ładunek sypki, pojazdów korytkowych i wysokoburtowych oraz wagonów-silosów, pojazdów-silosów, naczep z dnem przesuwnym dla ładunku workowanego lub w BigBags.